بار اصلی مالیات بر دوش کدام حقوقبگیران است؟ / آمار سال ۱۴۰۴ چه میگوید
بار اصلی مالیات بر دوش کدام حقوقبگیران است؟ / آمار سال ۱۴۰۴ چه میگوید
آمارهای سازمان امور مالیاتی از عملکرد سال ۱۴۰۴ نشان میدهد دولت از محل مالیات بر درآمدها در مجموع حدود ۲۷۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان درآمد کسب کرده است. این بخش شامل مالیات حقوق، مشاغل، مستغلات و سایر درآمدها میشود.
بر پایه این دادهها، مالیات حقوق کارکنان بخش خصوصی با حدود ۱۱۴.۹ همت بیشترین سهم را در میان زیرشاخههای مالیات بر درآمد داشته است. این رقم معادل حدود ۴۲.۲ درصد از کل مالیات بر درآمد دولت در سال ۱۴۰۴ است.
پس از آن، مالیات مشاغل با حدود ۹۲.۴ همت در رتبه دوم قرار دارد و نزدیک به ۳۳.۹ درصد از کل این درآمد مالیاتی را تشکیل میدهد. همچنین مالیات حقوق کارکنان بخش عمومی نیز با ۴۹.۵ همت، سهمی معادل ۱۸.۲ درصد داشته است.
در بخش مالیات مستغلات نیز حدود ۱۳.۹ همت وصول شده که برابر با ۵.۱ درصد از کل مالیات بر درآمد کشور است. مالیاتهای متفرقه درآمدی هم با حدود ۱.۵ همت، کمتر از یک درصد و در حدود ۰.۶ درصد از این بخش را شامل شدهاند.
بررسی ترکیب این ارقام نشان میدهد که دو بخش مالیات حقوق کارکنان بخش خصوصی و مالیات مشاغل در مجموع بیش از ۷۶ درصد مالیات بر درآمد دولت را تأمین کردهاند. این موضوع بیانگر آن است که بخش عمده بار مالیاتی در این حوزه بر دوش حقوقبگیران بخش خصوصی و فعالان صنفی و خدماتی قرار دارد.
به باور کارشناسان اقتصادی، این ترکیب از یکسو نشاندهنده نقش بالای درآمدهای شفاف و قابل ردیابی در نظام مالیاتی است و از سوی دیگر میتواند بیانگر محدود بودن سهم برخی پایههای مالیاتی جدید و نیز تداوم اتکای دولت به گروههای مشخصی از مؤدیان باشد.
در سالهای اخیر، سیاستگذاران مالیاتی تلاش کردهاند با توسعه سامانههای هوشمند، گسترش تبادل داده و افزایش شفافیت اقتصادی، دامنه شناسایی مؤدیان را وسیعتر کنند؛ اقدامی که در بلندمدت میتواند به توزیع متعادلتر بار مالیاتی و کاهش فشار بر گروههای حقوقبگیر منجر شود.
