اینفوگرافیک: تحلیل جامع بحران بنزین ۱۴۰۴

خلاصه‌ای از ساختار جدید قیمت، ریشه‌های بحران و پیامدهای آن

ساختار جدید قیمت بنزین در ایران

نرخ اول (یارانه‌ای)

۱,۵۰۰ تومان

۶۰ لیتر در ماه

سهمیه پایه خودروهای شخصی (بدون تغییر)

نرخ دوم (آزاد)

۳,۰۰۰ تومان

۱۰۰ لیتر در ماه

پس از اتمام سهمیه نرخ اول (بدون تغییر)

نرخ سوم (جدید)

۵,۰۰۰ تومان

نامحدود

پس از اتمام ۱۶۰ لیتر سهمیه اول و دوم

نرخ چهارم (وارداتی)

۶۵,۸۰۰ تومان

عرضه در بورس

بنزین سوپر وارداتی (قیمت واقعی)

ریشه بحران: شکاف عمیق هزینه و قیمت

هزینه تمام‌شده واقعی (واردات)

~۷۰,۰۰۰ تومان

قیمت فروش یارانه‌ای

۱,۵۰۰ تومان

هزینه ارزی ناترازی

۱۲ میلیارد دلار

هزینه سالانه واردات بنزین برای جبران مصرف

مقایسه قیمت بنزین (تومان/لیتر)

(نرخ‌ها تقریبی و بر اساس آبان ۱۴۰۴ است)

ایران (نرخ سوم)
۵,۰۰۰
عراق
~۴۵,۰۰۰
پاکستان
~۶۶,۰۰۰
ترکیه
~۸۴,۰۰۰

نقاط عطف تاریخی قیمت بنزین آزاد

آذر ۱۳۸۹

هدفمندی یارانه‌ها

۷۰۰ تومان

آبان ۱۳۹۸

شوک دوم (بازگشت سهمیه‌بندی)

۳,۰۰۰ تومان

آبان ۱۴۰۴

طرح سه‌نرخی (نرخ سوم)

۵,۰۰۰ تومان

پیامدها: سه‌گانه مارپیچ تورمی

۱. تورم مستقیم

اثر محاسباتی افزایش قیمت بر سبد هزینه خانوار (CPI). دولت این اثر را «اندک» ارزیابی می‌کند.

۲. تورم غیرمستقیم

افزایش هزینه حمل و نقل که پس از چند ماه به قیمت تمام‌شده کالاها و خدمات منتقل می‌شود.

۳. تورم انتظاری (روانی)

خطرناک‌ترین اثر؛ افزایش قیمت‌ها توسط کسب‌وکارها بر اساس *انتظار* از گرانی آینده، نه هزینه فعلی.